GuidesUnited neden var

Ben bir tur rehberiyim.

Bir gün oturup tur rehberleri için bir pazaryeri kurmaya karar vermiş biri değilim. Yeni bir platform işi arayan bir yatırımcı değilim. Turizmi kârlı bir pazar olarak keşfetmiş bir teknoloji şirketi değilim.

On beş yıldan uzun süredir profesyonel tur rehberiyim. Turizm Rehberliği lisans diplomam var. Binlerce insana rehberlik ettim, sayamayacağım kadar çok gezginle ve meslektaşla çalıştım ve yıllar içinde tur satmak için var olan hemen her büyük platformu denedim.

GuidesUnited İsviçre'de, Alpler'in göründüğü bir yerde kuruldu. Bu bir pazarlama cümlesi değil. Ben orada çalışıyorum ve bu fikir o zeminde olgunlaştı: rehberliğin gerçek standartları olan gerçek bir meslek olduğu ve gezginin ödediğiyle rehberin kazandığı arasındaki farkın, bir kez gördükten sonra görmezden gelinemediği bir yerde.

Yani bu sektörü içeriden gördüm. Ve çok uzun zamandır beni rahatsız eden bir şey gördüm.

Turları yaratan insanlar, denklemin en önemsiz parçası hâline geldi.

Sorunu zaten biliyorsun

Rehbersen, neden söz ettiğimi tam olarak biliyorsun.

Anlattığın yeri öğrenmek için yıllar harcıyorsun. Tarihini, kültürünü, coğrafyasını, insanlarını. Yerel işletmelerle ilişki kuruyorsun. Her saatte gelen sorulara cevap veriyorsun. Tren geciktiğinde, yağmur yağdığında, restoran rezervasyonunu kaybettiğinde, bir çocuk yorulduğunda ya da bir gezgin rezerve ettiğinden bambaşka bir şey istediğinde plan değiştiriyorsun.

Turu gerçekten yapan kişi sensin.

Ve o turu büyük platformlardan birinde sattığında, kazandığının büyük bir kısmı platformun payı olarak gidiyor. Platforma, pazara ve ne kadar görünürlük istediğine göre bu oran yaklaşık %20 ile %50 arasında değişiyor.

Bir de ikinci bir sorun var ve bence daha kötüsü o. Bu maliyetler sadece gelirimizi azaltmıyor. Birbirimizle nasıl rekabet ettiğimizi değiştiriyor.

Meslektaşların rakibin olduğunda

Bunu ben de yaptım.

Bazı platformlarda ne kadar büyük bir pay vermeye razı olursan o kadar çok görünürlük alabiliyorsun. Sonra kendini şöyle düşünürken buluyorsun: fiyatın daha büyük kısmını kendime ayırırsam turumu kimse görmeyecek. Sonra diğer rehberlere bakıp şöyle düşünüyorsun: onlar daha fazlasını veriyorsa ben de vermek zorundayım.

Meslektaşın da aynı şeyi düşünüyor. Ondan sonraki de.

Sonunda herkes kendi gelirinin daha büyük bir kısmını platforma vermek için yarışıyor. Biz meslektaşız. Hepimiz bilgimizden ve emeğimizden geçinmeye çalışıyoruz. Ama sistem bizi bir silahlanma yarışına çeviriyor ve ne kadar çok verirsek o kadar çok vermek zorunda hissediyoruz.

Bu, mesleğimiz için sağlıklı değil.

Kabul etmeyi bıraktığım gün

Tek bir rezervasyon bunu görmezden gelmemi imkânsız hâle getirdi.

Yaklaşık yirmi beş kişilik bir grup için tam günlük özel bir tur düzenliyordum. Basit bir yürüyüş turu değildi: bir araç, bir otobüs, öğle yemeği ve ayarlanacak birkaç hizmet daha vardı. Fiyatı hazırlayıp büyük platformlardan biri üzerinden ilettim, platform da kendi payını üstüne ekledi. Ne yazık ki olağan.

Sonra gezgin, platformun kendi mesajlaşma sistemi üzerinden, havalimanı transferi de ayarlayıp ayarlayamayacağımı sordu.

Dışarıdan bir ulaşım firmasını aradım, fiyat aldım ve o fiyatı olduğu gibi aktardım. Benim hizmetim değildi. Benim kârım değildi. Ulaşım firmasının bedeliydi, benim üzerimden gezgine geçiyordu.

Platform mesajlardaki tutarı gördü ve kendi payının buna da uygulandığını söyledi.

Kazanmadığım paranın bir yüzdesini istiyorlardı. Hiç ilgileri olmayan bir hizmet için doğrudan başka bir şirkete giden parayı. Bir platform pay alabilsin diye her dış hizmetin fiyatını şişirmediğimizi anlattım. Aldığım cevap özetle şuydu: kurallar böyle.

İşte o an bir şey yerine oturdu. Daha iyi bir yolu olmalı.

Sadece ben değildim

Diğer rehberlere sormaya başladım.

Farklı ülkeler, farklı platformlar, farklı durumlar ve şaşırtıcı derecede benzer hikâyeler. Büyük bir pay. Fiyat kırma baskısı. Görünürlük için ödeme. Rehberin kendisinin vermediği hizmetlerden alınan tutarlar. Ve kendi kurduğun işin üzerindeki kontrolü giderek kaybetme hissi.

O zaman anladım ki bu benim sorunum değil. Bizim sorunumuz.

Bu yüzden başka bir soru sorduk

Ya platform, tersi yerine rehberler için çalışsaydı?

Ya her rezervasyondan mümkün olduğunca çok almak zorunda olmasaydı? Ya onu yönetenler gerçekten bu sektörden olsaydı? Ya teknoloji, kontrolü elimizden almak yerine işimizi kolaylaştırsaydı? Ya rehberler kendi fiyatlarını belirleseydi, gezginin ödediğinin ezici çoğunluğu onlarda kalsaydı ve platform sadece platformu işletmenin maliyetini isteseydi?

Ve ya rehberler, platforma kimin daha büyük pay vereceği üzerinden yarışmak yerine birlikte durabilseydi?

GuidesUnited işte burada başladı.

Gerçekte ne kurduk

Tur rehbere aittir. Ne sunacağına sen karar verirsin. Fiyata sen karar verirsin. İptal koşullarına sen karar verirsin. Gezginlerin sana nasıl ödeyeceğine sen karar verirsin. Rezerve edilmeye değer kılan bilgiyi, kişiliği, yerel bağlantıları sen getirirsin. Bizim işimiz bunun etrafındaki altyapı: rezervasyonlar, ödemeler, mesajlaşma, görünürlük, organizasyon.

Ne aldığımızı açıkça yazıyoruz. Platform bedelimiz bu sitede yazılı ve her bir rezervasyonda kalem kalem gösteriliyor; böylece nereye gittiğini tam olarak görebiliyorsun. Platformu işletmenin gerçek maliyetini karşılayacak şekilde belirlendi: ödeme işleme, barındırma, güvenlik, geliştirme, destek. Bir büyüme aracı değil ve bir turun nerede sıralandığında hiçbir zaman etkili olmadı.

Sıralama satın alınamaz. Bir gezginin önce ne göreceğine değerlendirmeler, güvenilirlik ve yanıt hızı karar verir. Hiçbir rehber bize daha fazla ödeyerek arama sonuçlarında yükselmedi ve hiçbir zaman yükselmeyecek. Yukarıdaki silahlanma yarışının bana en çok önemsettiği söz bu ve yalnızca pazarlamamızda değil, sıralamanın nasıl kurulduğunda yazılı.

Rezervasyon başına ödeme alırsın. Ay sonunda, geriye dönük değil. Gezginler kartla, bizim üzerimizden ödüyorsa payın ödeme yaptıkları anda Stripe hesabına ulaşır ve tur yapıldıktan sonra serbest bırakılır. Ya da kaporayı burada, gerisini o gün gezginden kendin al, nakit ya da kendi kart cihazınla; o zaman beklenecek hiçbir şey kalmaz. Bir rehber küçük bir işletmedir ve çoktan kazandığın parayı haftalarca beklemek idari bir ayrıntı değil, nakit akışı sorunudur.

Münhasırlık yok, bağlanma yok. Başka nerede istersen rehberlik yap. Kimseyi tuzağa düşürmeye çalışmıyoruz. Faydalıysak zaten kalırsın.

Bu isim neden

GuidesUnited adını bilerek seçtik, çünkü bu tek bir rehberin kurabileceği bir şey değil. Rehberler tarafından kurulmalı.

Katılan her rehber platformu daha kullanışlı yapıyor. Eklenen her tur burayı ziyaret etmeye daha değer kılıyor. Buradan rezervasyon yapan her gezgin bir alternatifin var olduğunu kanıtlamaya yardım ediyor. Ve başka bir rehbere bundan söz eden her rehber, onu kullananlara ait bir şey inşa ediyor.

Tur satan bir şirket daha olmak istemiyoruz. Bunun kendi mesleğimizin içinde bir hareket olmasını istiyoruz.

İddia etmediklerimiz

Henüz başlangıçtayız ve yıllardır var olan, devasa kitleleri ve bizim yetişemeyeceğimiz pazarlama bütçeleri olan platformlarla rekabet ediyoruz. Onların çok gerisinden başlıyoruz.

Her sorunun cevabı bizde değil. Hata yapacağız. Öğrendikçe değiştireceğiz.

Bizde olan şey şu: sorunu anlıyoruz, çünkü onu yaşadık. Gece yarısı tur hazırlığını bitirmenin nasıl bir şey olduğunu biliyoruz. Bir gezgin planını üç kez değiştirdiğinde ne olduğunu biliyoruz. Esnekliğin neden önemli olduğunu, adil bir iptal koşulunun neden önemli olduğunu ve içinde araç, şoför, biletler, yemekler ve üç dış tedarikçi olan bir günü fiyatlandırmanın ne kadar zor olduğunu biliyoruz. Ve kazandığının üçte birinin, daha gezgininle tanışmadan yok olmasını izlemenin ne demek olduğunu tam olarak biliyoruz.

Bu bizim için bir pazar fırsatı değil. Bir hatıra.

Meslektaşlarıma

Bir rezervasyon özetine bakıp şöyle düşündüysen: bunun ne kadarını gerçekten ben kazandım?

Bir platform büyük bir payını aldığı için fiyatını yükselttiysen.

Sırf görünmek için daha fazlasını vermek zorunda hissettiysen.

Meslektaşlarınla yan yana çalışmak yerine neden onlara karşı yarıştığını merak ettiysen.

GuidesUnited'ı senin için kurdum. Bütün cevaplara sahip olduğum için değil, aynı şeyleri yaşadığım ve daha iyi bir yolu olması gerektiğine inandığım için.

Hadi birlikte kuralım.

Rehberi yeniden önemli kılalım. Turizmi, turları gerçekten yapan insanlar için daha adil hâle getirelim.

Birleşelim.

Halit Çelik
Kurucu, GuidesUnited
On beş yıldan uzun süredir profesyonel tur rehberi